Soyuzmultfilm
OLYMPIONÍKES - Duy Kiền dịch -
Lôi thần Zeús sau khi trục xuất bọn nguyên thần khỏi Ólympos,
bèn đăng cơ bắt đầu trị vì.
Nhưng ngài muốn mừng thắng lợi,
bằng cuộc tranh tài dành cho những kẻ dũng kiện mẫn tiệp.
Thần tán trợ nghệ thuật Apóllon dự thi đả thắng chiến thần Hárēs,
kẻ xấu xa vô cùng.
Nên Apóllon được ban danh Olýmpios.
Nghĩa là anh hùng Áo Vận Hội.
Huyền thoại đẹp thế !
Nhưng không phải Ólympos,
chốn ngự của thần linh và nơi vận hội hàm danh.
Mà ở thôn Olympía, nơi từ lâu lắm rồi -
cứ độ thu, vừa khi gặt xong lúa và nho,
người ta lại mở thể dục hội.
Thuở đó các dân Hi Lạp thường xuyên nội chiến,
gieo tai ương cho xứ Hileía,
tức là bang có địa chỉ Olympía.
Vua Hiphitos trị vì Hileía cầu bảo quốc an dân,
mới đi thỉnh thần dụ Delphoí :
Rằng làm sao cản bước địch quân.
Sấm ngôn ban ra thật bất ngờ :
Mời ghé Ô Lym Pí A, Dự hội thể dục thể thao nước nhà.
Hiphitos vâng theo dụ ngôn này.
Ngài đi tiếp đại cường địch là vua Lykoȗrgos xứ Spártā,
đặng lập hòa ước thiêng liêng.
Kể tự bấy, suốt vận hội tuyệt cấm các chiến sự.
Hễ ai đem hung khí vào Olympía nhất định nhận hình phạt nặng.
Nhờ các so tài trong hòa hiếu này, Hiphitos đắc lợi hơn cả chiến công.
Cứ bốn năm, Olympía khác chi thủ phủ toàn cõi Hi Lạp.
Hãy ngâm vang, hỡi tâm hồn !
Ngân lên bài vinh tụng đấng anh hào vận hội.
Như thể vầng dương rực chói hơn hết thảy tinh tú trời cao.
Cho cõi Olympía thêm huy hoàng hơn muôn điều kiều vĩ thế gian.
Ta đang dự Olympiakós sơ khởi.
Năm 776 trước Công lịch.
Trong trí ta bỗng vẳng ngữ điệu quen thuộc :
Tường thuật trực tiếp từ Olympía !
Bốn chục ngàn khán giả đã chật kín vận động trường ngày nắng đẹp này.
Ngay bây giờ tài phán trưởng quan...
... tuyên bố khai mạc kì Olympiakós đệ nhất.
Thưa quý quan khách dự khán tại Olympía...
... đồng tâm nhất trí ủng hộ vận động viên ứng thí không ?
Tiếp đến thệ ngôn Olympiakós :
Không đả thương đấu thủ dù cho hữu ý hay vô tình.
Nguyện thề !
Không khuất phục trước nạn hối lộ.
Nguyện thề !
Thà rằng cam chịu những thất bại chứ không bác phán quyết trọng tài.
Nguyện thề !
Ta đã biết thế nào là vận hội hòa bình,
nhưng chưa tỏ nhiệt huyết Olympiakós thống trị vận động trường ra làm sao.
Và ai là Olýmpios tiên phong ?
Ai vinh hạnh được bất tử ?
Những phấn khích ban sơ đấy.
Đấu thủ vượt lên dẫn đầu là chàng Kóroibos vô danh,
người hầu bàn ở thành Hílis.
Nhất rồi, Kóroibos !
Nghề chạy bàn đã hun đúc chàng.
Phần thưởng ngôi quán quân :
Chiếc vòng bằng nhành trám dại.
Thì điểm Kóroibos đăng quang...
... là ngày tiên khởi tính lịch Cổ Hi Lạp.
Gymnastírio nghĩa là thể dục viện Cổ Hi Lạp.
Thiếu niên vào học thể dục rồi mới sang kiến thức khác.
Dù huấn luyện hay thi đấu, lúc nào cũng kèm âm nhạc.
Với thể dục, vận động là cái thiêng liêng nhất.
Còn tiệc là dịp giáo luyện viên thử học trò với khả năng nhịn đói.
Nếu ngươi không làm gì đáng thẹn và biết siêng trui rèn tấm thân,
thời được quyền xung trận mà tỏ bản lĩnh nam nhi.
Nhược bằng ngươi phóng đãng,
thời hãy tránh chúng ta ra !
Trở lại vận động trường Olympía.
Năm Olympiás thứ 14, tức 724 TCN.
Chặng nước rút môn chạy đường trường.
Hãy chú ý vận động viên góc trái :
Đó là Órsippos người Mégara.
Đấu thủ mới gia nhập Olympiakós nhưng là vận động viên triển vọng.
Ôi thôi, gớm chửa ?
Giáng phạt ngay tức khắc !
Luật ở đây rất đỗi tinh giản :
Các vi phạm bị trừng trị ngay trước ánh mắt quần chúng.
Thế nhưng, coi kìa !
Órsippos đang vượt dần đối thủ.
Ý chí quyết thắng quả nhiên lập kì tích !
Sao vậy ?
Vì mải chạy gấp quá, chàng vứt phăng khố.
Chàng đã về nhất, hoan hô Órsippos !
Chính nhờ sự kiện hi hữu này, vận động viên tự bấy khỏa thân.
Cái hôm Órsippos vinh quy,
người ta không nỡ để chàng qua cổng cho phường phàm tục.
Họ dỡ mảng thành mà rước.
Chỗ ấy sau này cũng lấp lại,
nhưng được ví như khải hoàn môn ở thành,
điều không bao giờ tái diễn.
Phụ nữ ?
Nếu muốn làm vận động viên ?
Ngay sự hiện diện tại Olympiakós...
... cũng đáng nhận tử hình.
Phereníkē - danh nhân Olýmpios.
Vì không tìm được trường tử tế,
bà quyết định tự đào luyện cậu con Peisídoros ứng thí.
Bà đã đóng giả nam nhân,
hòng lẻn vào vận động trường.
Peisídoros thắng liên tiếp năm trận.
Phereníkē không kiềm lòng nổi,
bèn vỡ òa lao ra đón con.
Thế là lộ thân phận !
Bà mẹ phạm tội phải chịu án phạt.
Nhưng...
Pháp quan đã tha bổng.
Họ động lòng không giơ tay xử tử đấng đào tạo hào kiệt Olympiakós.
Những kí họa trên bình cổ...
... gợi chúng ta biết nguồn gốc vài hình thức thi thể dục hiện đại.
Trong các môn Olympiakós, binh khí dĩ nhiên tuyệt cấm.
Chẳng hạn : Thay ngọn mâu bằng cây thương của lạp thủ.
Nhưng đường đạn lạ lùng như chiếc đĩa từ đâu ra ?
Hiện có giả thuyết sau :
Thông điệp chiêu hàng phát cách nào đây ?
Lối truyền tin khả dĩ nhất,
có lẽ là đá tảng tròn phẳng nhằm xuyên không dễ hơn.
Cũng nhờ đá tảng này,
tiện dùng khi đáp trả.
Môn thể dục Hi Lạp hay nhất vẫn là nhảy xa.
Vận động viên bám trọng lực mà chiếm lấy cự li,
khá gấp đôi kỉ lục thế giới nay.
Nhưng đấy phải chăng là tổng bước nhảy gấp ba ?
Tuy nhiên có sử gia cổ đại chú cú nhảy của danh thủ Fáÿllos :
Người này...
... phi được ước 55 thước Delphoí.
(16m + 30cm)
Y chạm tới nền đất cứng,
què luôn chân trái.
Huyền sử vẫn lưu danh tráng sĩ Mílōn xứ Króton.
Thậm chí sánh ông với Hiraklís.
Vốn là mục đồng,
thuở nhỏ ông vác được một con bê đau bệnh.
Rồi con vật tăng trọng dần,
và cái hùng khí Mílōn cũng theo đà mà vươn.
Ông thắng trận đầu ở Olympiás thứ 60.
Rồi giữ danh hiệu Olýmpios suốt phần tư thế kỉ.
Sáu kì Olympiakós liên tục.
Cho tới nay vẫn là tuổi thể thao cao nhất.
Nhưng danh khí vĩ nhân Króton không chỉ đến thế.
Ông là môn đệ Pythágoras,
cũng soạn nhiều kiệt tác học thuật.
Mà Mílōn đâu phải ngoại lệ ?
Bản thân Pythágoras cũng quán quân Olympiakós.
Nhiều hồng nhân Hi Lạp là vận động viên kì tài :
Aristotélēs và Plátōn.
Aiskhýlos và Sophoklēs.
Eurīpídēs, Sōkrátēs.
Hiródotos, Dēmosthénēs, Hippokrátēs.
Họ nêu gương lẫm liệt cho nhân loại,
biết hòa hợp trí tuệ với thể lực.
Nhưng còn khía cạnh nữa :
Olympiakós không những là chốn vận động thăng hoa rực rỡ.
Mà công chúng còn chứng kiến...
... bao cảnh tượng kì thú đến khốc liệt.
Có thuở, phẩm trật Olympioníkes...
... định đoạt theo thiển ý La Mã hoàng đế Nero.
Mà ngài có thị hiếu dự hội với tư cách vận động viên.
Ave Caesar !
Hoàng đế đã triệu tập được dàn vận động viên xuất chúng.
Tất nhiên mỗi hoàng đế cán đích.
Vì thế chẳng những làm danh ca, ngài còn là vận động viên vô địch.
Người La Mã đã truyền xảo thuật vào Olympiakós :
Các giác đấu sĩ ra sân,
bị buộc phải quần nhau chí tử.
Bước chân quân đoàn La Mã...
... định hồi kết cho Olympiás.
Qua suốt 12 thế kỉ nữa,
Olympiakós chìm vào dĩ vãng.
Nhưng ngọn lửa mà Olympioníkes tiên phong thắp không bao giờ lụi.
Hàng rưỡi thiên niên kỉ sau,
lí tưởng cao cả của vận hội Hi Lạp lại bừng cháy trong cõi điêu tàn.
Kỉ nguyên Olympiakós mới đã sinh !
KHANG THÂN TRÁNG TRÍ
NHANH - CAO - KHỎE NỮA
HẾT © Vergilarchivum 2021