Bộ Văn hóa Liên bang Nga
Hãng phim Hoạt họa Pilot
Giới Thiệu
Chúng ta sống ở Nga.
Quốc huy chúng ta là Đại Bàng Vàng Hai Đầu.
Khi Nga còn đế chế,
quốc kì ấy đã tung bay khắp Âu châu,
Á châu và thậm chí Mĩ châu.
Tại khu vực Chukotska - Alaska có giới tuyến Hôm Qua - Hôm Nay, nơi người ta được mừng tân niên và sinh thần hai lần.
Thì gian là thuật ngữ tương đối,
nên 30 năm trị vì của một sa hoàng...
... được gọi "kỉ nguyên" Yekaterina Đại Đế.
Các sắc tộc trong đế quốc phát triển rất mạnh mẽ.
Mà hơn cả : Ai nấy cũng được hạnh phúc. Điều ấy thể hiện trong các môn ưa thích :
Lịch sử, địa lí, hình học.
Còn chưa kể hải chiến và nhiều chủ đề lí thú khác.
Và tất nhiên : Tiêm chủng đậu mùa.
Hãy chiêm ngưỡng hết thảy những công trạng này,
cái nay chúng ta gọi "thắng lợi".
Con cháu bà rồi đây kế ngôi sa hoàng,
Yekaterina đã xiển dương lòng thương dân nơi họ,
lưu truyền và chép lại thành sách.
Và quả vậy, trí tuệ dân gian hằng sống trong những truyện kể đó.
Đẹp lộng lẫy như bảo thạch.
BẢO THẠCH SƠN
THÔN POTYOMKIN - Biên dịch : Duy Kiền -
Thời đương vị sa hậu,
Yekaterina vô cùng thích về nghỉ tại Hoàng Thôn.
[Ngự điện Yekaterina. Hoàng Thôn]
Bà dùng trà với bánh vòng và tiếp ngoại sứ.
Đây thí dụ, ông sứ thần Sachsen đang thèm hau háu kìa.
Ông ta cố chinh phục sa hậu nhưng không sao qua mặt bà.
Thế rồi bà ngáp và ngoái ra cửa sổ coi công tước Potyomkin đến chăng.
Mà ngài thì viếng suốt.
Hễ khi công tước xuất hiện,
vẻ uy nghiêm nơi nhân vật khả kính lập tức thu hút mọi ánh nhìn.
Con người thông minh hoạt bát ấy lúc nào cũng gây ấn tượng với sa hậu.
Nên cứ hễ có mặt ngài là hoàng cung rộn rã hân hoan.
[Kim miện đế quốc Nga]
"Nào" - Yekaterina hỏi - "Có việc gì mà công tước viếng ta ?".
Ngài bèn giở địa đồ, thưa :
Tâu quốc mẫu, thần xin thực thi nguyện vọng bấy lâu của người :
Thâu hồi tỉnh Tavrika để người Đột Quyết không còn quấy rầy đất Nga nữa.
Thay vì biến bán đảo khốn kiếp này teo nhỏ thành mụn cóc,
hãy để nó trở nên viên ngọc quý trên kim miện Đế Quốc Nga.
Yekaterina tán thành ý kiến này.
"Công tước hãy thi hành ngay !". Thế là Potyomkin sốt sắng đăng trình.
Ông sứ giả Sachsen phát điên vì ghen : "Sao mà hắn chinh phục đức bà dễ thế ?".
[Thỏa ước Iași 1791 được kí kết giữa sứ thần Grigory Potyomkin phía Nga và sứ thần Yusuf Paşa phía Osmân]
Vậy là công tước vinh quy.
Ngài dâng tặng Yekaterina một hộp đẹp đựng trân châu,
cùng bao món quà khác.
Ngài cũng mời sa hoàng viếng lĩnh thổ mới tại phương Nam,
để tôn vinh vẻ đẹp và sự trù phú miền này,
đồng thời dự lễ khai trương căn cứ mới của Hạm Đội Nga tại Hắc Hải.
"Ta muốn đi lắm chứ" - Yekaterina nói :
Phiền nỗi đường sá nhọc nhằn quá !
Hi vọng rằng, có khanh hộ tống thì ta cũng nguôi chán nản hơn.
Mà này, ngài ngoại sứ, miền đất hứa Tavrika đang chờ đấy.
Ngài theo cùng chứ ?
"Xin quốc mẫu chớ bận lòng !", Potyomkin thưa :
Thần xin dốc lòng phụng sự để người hưởng thì gian tuyệt vời.
Không gì là không thể !
Ông sứ thần Sachsen khó chịu lắm.
Rồi công tước vội về lĩnh thổ mới cất đặt cho chuyến kinh lí của ngài hoàng.
Ngài không chịu để muối mặt và mất lòng tin nơi quốc mẫu.
Xe ngài cứ bon chạy...
... cho tới lúc long bánh.
Sự cố như thế đấy !
Công tước ngó quanh : Hoang vu điêu tàn,
nhà cửa xác xơ, xiêu xiêu vẹo vẹo.
Sẵn cái đức siêng năng, ngài lao vào cải tạo vĩ mô.
Hễ ai lem mặt, ngài tắm rửa chải chuốt,
còn sắm cho y phục tân thời,
khiến dân Nga đổi hẳn diện mạo.
Ngài giả dựng một thôn trang để bày trò tiêu khiển rất lạ lùng.
Sa hậu mà ngự du chỉ có vui sướng lẫn kinh ngạc.
[CUNG NGHINH !]
Công việc rất khẩn trương, ngoảnh lại cũng sang đông.
Công tước gửi về kinh một điệp văn : "Đã sẵn sàng. Sốt sắng đợi ngự viếng".
Rốt cuộc cũng tới khi, đăng trình !
Thế là Yekaterina khởi hành, mang theo ông sứ và tùy tòng.
Ai cũng nóng lòng chiêm ngưỡng miền tân cương xa xôi tuyệt vời ấy.
[Tháng 3-4-5]
Hành trình dẫu đằng đẵng, rốt cuộc đám rước sa hoàng cũng tới Tavrika.
"Nào" - Yekaterina thốt lên - "Để coi khanh xây cất những gì".
Ô, rượu này có vẻ ngon, không thua gì hàng Pháp.
[Tặng sứ giả]
Thế là ngài hoàng dạo quanh và tỏ ra vô cùng sửng sốt.
Hai bên đường đầy rẫy những tòa nhà có cột và dương đài.
Trước cửa toàn bọn ăn vận lịch lãm và cúi đầu nghinh đón ngài hoàng.
Riêng ông ngoại sứ nhúng mũi khắp chốn để mong bắt sơ suất nào của công tước,
hòng sỉ nhục Potyomkin trước nhan sa hậu.
Nhưng rõ ràng Potyomkin có tài che mắt đám đông.
Cái thôn dễ thương này chỉ là giả.
Để ta chọc cho mày long ra nhé !
Trong khi đó, ngài hoàng tỏ ra khoái chá vô cùng.
Này Potyomkin !
Trò này thú lắm.
Nhưng ta phải đi rồi.
Đoàn rước hoàng gia lại tiếp tục hành trình.
[TAVRIKA]
Họ băng thảo nguyên Tavrika rồi tiến ra hải biên.
Ở đấy có một sĩ quan hải quân đứng cạnh con thuyền lạ mắt : "Xin rước quốc mẫu lên tàu !".
Riêng ngài, đàng kia có thuyền đấy, mời !
[Tặng ngoại sứ]
Thế là ông sứ thần lại được dịp cật vấn :
Trông đấy, hết súng giả lại thuyền giả, hạm đội Nga trứ danh toàn là giấy bìa !
[SEVASTOPOL]
Thuyền chở Yekaterina cập bến Sevastopol.
Thêm một lần, sa hậu lại rất đỗi kinh ngạc.
Ở đây có vườn địa đàng,
có cung tẩm phương Đông,
có cả đài phun nước - trông rất tuyệt diệu.
Đây còn có voi này !
Ông sứ giả lập tức nổi đóa :
Ở Tavrika tuyền giả tạo cả,
đâu cũng bìa thôi.
Cả nước Nga toàn tượng đất sét.
Đây ngài công tước Grigory Potyomkin đang sốt sắng đợi sa hậu.
- "Kính quốc mẫu, người còn buồn chán chứ ?", - "Này Potyomkin, ta kinh ngạc lắm đấy".
Ông sứ giả bèn bảo nhỏ ngài hoàng, rằng "Potyomkin lén bòn rút công quỹ".
Hắn tiêu vào trò diễn này đấy.
"Xin đa tạ trò diễn của ngài" - sa hậu nói.
Nhưng người thấy cái này chưa ?
Thế là Yekaterina ngắm đô thị mới,
thành trì hạm đội Nga tại Hắc Hải đủ sức đương cự ngoại nhân và Hồi quốc.
Bà thấy thuyền xưởng mới và một bến cảng đầy chiến hạm.
Nhưng ông sứ giãy nảy đầy uất nghẹn : "Tuyền bịp bợm, tuyền giấy bìa !".
Tên này cả gan nhũng lạm công khố.
"Ta tố giác bay !" - Ông ta hét về phía Potyomkin, "Cứ nhớ lấy !", rồi mất dạng.
Tiếc thay, ông ta không kịp xem pháo hoa tôn vinh Krym...
... bởi vẻ đẹp và sự trù phú sáng suốt bao thế kỉ trong lịch sử Nga.
Phần ông sứ thần thì quyết thực hiện lời đe dọa.
Ông ta phỉ báng danh hiệu Đại Công Tước Tavrika của nhân vật góp phần làm rạng rỡ Nga quốc...
... bằng cách gán danh xưng Thôn Potyomkin...
... với cái gì có vẻ tươi sáng mà bên trong xấu xí vô cùng.
Và Tavrika tự bấy tỏa sáng như bảo vật trên kim miện Đế Quốc Nga.
Mà viên ngọc sáng nhất là Sevastopol.
HẾT © Vergilarchivum 2019